Ngayong papasok na naman ang bagong taon, iba’t ibang new year’s resolution ang nasa listahan ng mga Filipino.
Ang opisyal na banner ng Oras Pinas: Filipino, On Time Ka! na kampanya ng Department of Science and Technology para sa pagdiriwang ng National Time Consciousness Week ngayong darating na ika-1 hanggang 7 ng Enero 2026.
Isa marahil dito ang hindi na pagiging late o huli sa mga lakad o appointment.
Kaya naman kaugnay nito, isinusulong ng Department of Science and Technology o DOST, katuwang ang Science and Technology Information Institute (DOST-STII) at ang Philippine Atmospheric, Geophysical, and Astronomical Services Administration (DOST-PAGASA) ang pagdiriwang ng National Time Consciousness Week ngayong darating na ika-1 hanggang 7 ng Enero 2026.
Sa episode ng Radyo Siyensya nitong Disyembre 27, 2025, itinampok ang kampanyang “Oras Pinas: Filipino, On Time Ka!” na naglalayong tuluyan nang wakasan ang negatibong kultara ng Filipino time o ang pagiging palaging huli.
Nais ng adbokasiya na baguhin ang pagkakakilanlan ng mga Filipino at maisa-isip ang Oras Pinas bilang bagong Filipino time––isang simbolo ng pagiging on-time, disiplinado, at may respeto sa oras ng iba.
Paliwanag ni Prof. Xiao B. Chua, may dalawang maaaring paliwanag tungkol sa kasaysayan at ebolusyon ng Filipino time–ang pagkahuli bilang ‘status symbol’ noong panahon ng mga Espanyol at bansag ng mga American colonial administrators bilang dahilan kung bakit mga tamad ang mga Filipino.
Noong panahon aniya ng mga Espanyol, naging kaugalian ang pagpapatigil o pagkaantala ng mga palabas tulad ng teatro dahil kailangan pa aniyang hintayin ang pagdating ng mga matataas na opisyal na kadalasang nagpapahuli bilang simbolo ng kanilang posisyon sa lipunan.
Binanggit din niya si Jenny Odell na sumulat ng aklat na Saving Time: Discovering a Life Beyond the Clock na nagsabing ang Filipino time ay naging bansag ng mga American colonial administrator dahil nakikita nilang mga tamad ang mga Filipino noong unang panahon.
Pero paliwanag ni Chua, bago ang kolonisasyon, ang mga ninuno ay walang konsepto ng de-oras na relo.
“Ang konsepto ng oras para sa mga ninuno natin ay panahon o spatial na nakabatay sa posisyon ng araw tulad ng takipsilim [o] dapithapon at sa mga siklo ng kalikasan gaya ng pag-aani at pag-inog ng buwan,” paliwanag niya.
Dahil dito, kaiba ang pananaw ng mga industrialista na naniniwalang “ang oras ay pera,” habang ang mga Pilipino naman ay may mas maluwag na konsepto ng oras, lalo na sa pagdating sa pamamahinga.
Sa kabila ng negatibong bansag, naniniwala si Prof. Chua na ang kultura ay maaaring mabago sa pamamagitan ng tamang impormasyon at kamalayan. Binigyang-diin din niya na hindi lamang ito basta usapin ng pagbabago ng ugali kundi usapin din ng sistema.
Ayon naman kay Engr. Mario M. Raymundo ng DOST-PAGASA, nabuo ang Republic Act 10535 o ang Philippine Standard Time Act of 2013 upang itama ang maling kaisipan ng mga Filipino hinggil sa Filipino time, lalo na at marami dating hindi sumusunod sa tamang oras.
Sa tulong ng teknolohiya at tamang impormasyon mula sa DOST-PAGASA bilang opisyal na time-keeper ng bansa, hinihikayat rin ang lahat ng sangay ng pamahalaan, pribadong sektor, at bawat mamamayan na i-set ang kanilang mga orasan sa Philippine Standard Time (PhST) sa ilalim ng pangangasiwa ng DOST-PAGASA.
Noong 2015, nakakuha ang PAGASA ng bagong kagamitan sa oras na kilala bilang PAGASA’s Precise Time-Scale System. Ang kagamitang ito ay isang malayang timing chain (real-time clock) na binubuo ng tatlong high-performance cesium clocks, isang real-time clock na naka-ugnay sa UTC gamit ang impormasyon sa oras mula sa GNSS, at may mga distribution para sa 5 MHz, 10MHz, AM/DC IRIG-B, 1 PPS, at NTP.
Ang kagamitan sa oras ay halos kasinglaki ng isang malaking repridyeretor, binubuo ng tatlong high-performance atomic cesium clocks para sa holdover redundancy, at nakasaksak sa Network Time Protocol (NTP) ng Philippine Standard Time. Ang atomic clock ay nagsasabi ng oras sa pamamagitan ng pagsukat sa oscillation o paggalaw nang pabalik-balik ng mga energized na atom sa loob ng isang electromagnetic field.
Binigyang-diin din ng DOST na ang pagbabago ng kaisipan hinggil sa oras ay isang mahalagang hakbang para sa ekonomiya dahil ang mga pagkaantala ay nagdudulot ng malaking lugi sa kita at mga pagkakataon sa buhay.
Pinatutunayan ito ng isang pag-aaral ng Japan International Cooperation Agency, na nagsabing umaabot sa PhP 3.5-bilyon ang pagkalugi ng Pilipinas araw-araw dahil sa malalang trapiko sa Metro Manila na nakakaapekto sa produksyon at pamumuhunan.
Upang mas mapalakas ang kampanyang ito, ibinalita ni Allan Mauro V. Marfal, information officer mula sa DOST-STII, ang pakikipagtulungan ng kagawaran sa Project W.A.T.C.H. (We advocate Time Consciousness and Honesty) ng JCI Senate Philippines at sa SM Prime.
Inaayayahan ng DOST ang publiko na maki-isa sa pagdiriwang ng National Time Consciousness Week mula January 1-7, 2026 sa pamamagitan ng pagse-set ng oras ayun sa Philippine Standard Time https://oras.pagasa.dost.gov.ph.
Para sa iba pang impormasyon ukol sa Oras Pinas, sundan ang www.facebook.com/DOSTPh. #OrasPinas2026 #2026NTCW
